ABD'nin Afganistan'daki güvenlik stratejileri çerçevesinde Taliban ve IŞİD'in durdurulamayan saldırıları

ABD'nin Afganistan'daki güvenlik stratejileri çerçevesinde Taliban ve IŞİD'in durdurulamayan saldırıları

ABD ve Afgan hükümetinin başkent Kabil'deki Taliban ve IŞİD'e bağlı hücre evlerine yönelik operasyonlar düzenlemesine karşın bu silahlı grupların ilerleyen zamanlarda ABD ve Afgan hükümetinin amaçlarını boşa kılmak adına ölümcül saldırılar düzenlemesini beklenilmekte.

Taliban, başta başkent Kabil olmak üzere Afganistan'daki kontrol hakimiyetini kanıtlamak ve hükümetin ülkede bir kontrole sahip olmadığını göstermek için ülke genelinde yabancı güçlere, Afgan ordusuna ve istihbarat kuvvetlerine büyük saldırılar düzenleyebilir. Geçtiğimiz günlerde Kandahar'da NATO/ABD güçlerine yönelik saldırıların gerçekleştirildiğini hatırlatalım.

Washington Post'un iddiasına göre Kabil'deki nüfusun son 15 yılda 10 kat artması, şehirde güvensizliğe ve karmaşıklığa yol açarak silahlı grupların kentte kolayca yerleşmesine ve hücre evleri kurmasını sağladı.

Başkent Kabil'de ve ülkenin bazı bölgelerinde hücre evlerine yapılacak olan baskınlarda artış gözlemleneceği, bazı baskınlara ABD unsurlarının da katılacağı ifade ediliyor.

ABD, Afganistan'a yeni konuşlandırdığı askerleri ile öncelikli olarak Kabil'in güvenliğini sağlama çalışmalarını başlattı. Birçok asker ve polise güvenliği sağlama hususunda özel eğitimler veriliyor. Ordu ve polis teşkilatı içinde ise yeni bir reform yapıldı. Birçok komutan ve üst düzey yetkili görevlerinden uzaklaştırıldı. Güvenlik için son donanımlı ekipmanlar şehre yerleştiriliyor. Şehrin güvenliğini üst seviyelere çıkarmak için ABD'nin eğittiği özel birlikler kente ek olarak yerleştirilecek ve sayıları arttırılacak.

Afganistan'daki istihbarati faaliyetlerin henüz tam olarak rayına oturmadığını belirtmek gerek. İstihbarat güçleri ne kadar Taliban veya IŞİD üyesini tutukladıklarını iddia etseler de tutuklamalardan bir gün geçmesinin ardından bile büyük ölçekli saldırılara şahit olabiliyoruz.

Başkentte güvenliğin zayıf olması, militanların başkente rahatlıkla giriş-çıkış yapabilmesi, silahlı grupların Kabil'de kolayca örgütlenebilmesine ve saldırılar düzenlemesine olanak sağlıyor.

IŞİD'in Şii/Hazaralara yönelik gerçekleştirdiği saldırılar

Kabil'de yükseltilmeye çalışan güvenlik faaliyetlerinin henüz sonuç vermediği gün gibi ortadadır. Nevruz kutlamaları sırasında IŞİD tarafından düzenlenen saldırıda çoğunluğu Şii Hazaralardan oluşan 29 kişinin öldüğü açıklanmıştı. IŞİD'in Hazara/Şii kesimini Afganistan'daki savaşa çekmek istemesi ve halen 'Nevruz' gibi kültürel ve özel günlerde saldırılarının engellenememesi büyük bir sorun teşkil ediyor. Taliban, IŞİD'in Şiilere gerçekleştirdiği saldırıları kınayarak 'sivil' şahısların hedef alınmamasının gerektiğini ve yeni bir cephe açılmamasını savunuyor.

İddialara göre Afganistan'a konuşlandırılan IŞİD üyeleri bombalı saldırılarda özellikle Şii/Hazara kesimini hedef alıyor. Suriye'deki Fatimiyyun Tugaylarına bağlı Afgan göçmenlerden oluşan genelde etniki Şii veyahut Hazara kökenli olan savaşçıların Afganistan'daki çatışmalara çekilmek istenmesi ve İran'ın da savaşa dahil edilmek istendiği ön görülebilir bir durumdur.

Suriye'de etkili bir tecrübe edinen Afgan savaşçıların Afganistan'da kullanılması muhtemel olarak görünüyor. Suriye'de savaşın bitmesinin ardından Şii/Afgan savaşçılarının başı boş bırakılmayacağı belirtilirken Afganistan için bir tehdit olarak da görülüyor.

İran, Suriye'nin ardından Afganistan'ı gözüne dikebileceği, ön cephelerde yer verdiği Şii/Afgan savaşçılarını, Afgan iç savaşında kullanmak istemesi ve ABD'ye karşı başarılı olduğunu kanıtlamak, İran adına bir fırsat olarak görülebilir.

Bahar sezonunun yaklaşmasıyla beklenen şiddetli saldırılar ve güvenlik eksiklikleri

Kabil'de ABD tarafından özellikle güvenlik önlemleri son zamanlarda gündem edilse de halen bir sonuca varılamaması ve saldırıların artarak devam etmesi dünyada ses getiriyor.

Afgan istihbaratının bu konudaki eksikliği ve ordudaki yolsuzluk ve kayırmalar bahane edilse de henüz güvenlik adına gelişmelerin yaşanmaması silahlı örgütlerin rahatça ülke genelinde saldırılar sürdürebilmesini sağlıyor.

Taliban'ın bahar yaklaşırken ülkenin dört bir yanında zarar verici ölçekte saldırılar düzenlemesi, güvenliğin üst seviyelere çıkarılma çalışmalarının başlatıldığı Kabil'de ise IŞİD'in etkin bir şekilde bombalı saldırılar gerçekleştirmesi güvenlik zafiyetinin bir göstergesidir.

TAPI Projesi ve Taliban 

TAPI projesine desteğini duyuran Taliban, bu projenin ülkedeki etkin olduğu bölgelerden geçmesiyle birlikte evrensel alanda sesini daha çok duyurmak ve kendini meşrulaştırmak için bu bölgelerde kendi hakimiyetini ve diğer ülkeler tarafından saygınlık kazanma olasılığını göze alarak son zamanlarda Herat, Ferah, Nimruz, Hilmend ve Kandahar'da saldırılarını arttırdı.

Özellikle Hilmend ve Kandahar'da rejim güçlerine kıyasla kontrolü pek fazla olan Taliban, Ferah ve Nimruz'da da son zamanlarda saldırılarını arttırdı. Ferah'ın Bala Buluk ilçesinde saldırılar devam ederken bahar sezonunda bu ilçenin Taliban'a düşebileceği düşünülüyor. Bala Buluk ilçesi TAPI projesinin geçiş noktalarından biri olarak stratejik konumda.

Kaynakça: https://www.aljazeera.com/news/2018/03/afghanistan-dozens-killed-explosion-kabul-university-180321083838645.html

https://www.washingtonpost.com/news/checkpoint/wp/2018/03/14/the-taliban-is-in-the-city-secretive-raids-by-u-s-forces-among-the-options-used-to-stop-attacks-in-kabul/?utm_term=.eed11bcbd994

https://aa.com.tr/tr/dunya/halepteki-fatimiyyun-tugayi-afganistan-icin-de-tehdit/709357

https://www.stratejikortak.com/2018/03/guney-asya-haber-arsivi-ve-analizi-subat-2018.html

Salih Aydın Krokons